Kiralık Evden Çıkarken Nelere Dikkat Edilmeli

Taşınma telaşı başlı başına bir dertken, bir de ev sahibiyle “boya-badana” veya “depozito” kavgasına tutuşmak en son isteyeceğimiz şeydir. “Boyalı aldım, boyalı mı vereceğim?”, “Depozitom hangi tutar üzerinden verilecek?” gibi aklınıza takılan sorular için yazımızın devamını okuyabilirsiniz.

İşte Türk Borçlar Kanunu (TBK) ışığında, evden çıkarken başınızı ağrıtmayacak o rehber:

Boya ve Badana Meselesi: Boyatmak Zorunda mısınız?

En büyük şehir efsanelerinden biriyle başlayalım: “Kiracı evi boyatıp teslim etmek zorundadır.”

Gerçek şu ki: Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesine göre kiracı, kiralananı ne halde almışsa o halde teslim etmekle yükümlüdür. Ancak, “kullanımdan kaynaklı olağan yıpranmalar” bu yükümlülüğün dışındadır.

• Olağan Kullanım Nedir? Eşyaların yerleri nedeniyle duvarda oluşan renk farkları, güneşten solan boya veya zamanla eskiyen parkeler olağan yıpranmadır. Bunlar için ev sahibi sizden boya parası talep edemez.
• İstisna: Eğer evi turuncuya boyadıysanız veya duvarlara ciddi hasar verdiyseniz, ev sahibi eski (makul) haline döndürülmesini isteyebilir. Ayrıca sözleşmenizde “Çıkarken boyatılacaktır” şeklinde geçerli bir madde varsa durum değişebilir; ancak Yargıtay bu konuda genellikle “olağan dışı bir hor kullanma yoksa kiracı sorumlu değildir” eğilimindedir.

Kiralananın tahliye edilerken boya ve badanasının yenileceğine dair sözleşmede bir madde varsa bu masraf kiracıdan talep edilebilir. Kira sözleşmesinde böyle bir hüküm yoksa boya badana masrafının olağan kullanımdan kaynaklandığının kabulü gerekir.

Depozito Geri Ödemesi: “Verdiğim Para Eridi!”

Depozito konusunda en çok yapılan hata, parayı elden veya bankadan direkt ev sahibine göndermektir.

• Hukuki Dayanak (TBK 342): Kanuna göre depozito, bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılmalıdır. Bu sayede para değerini korur ve faiz getirisiyle birlikte size döner.
• O Gün Verilen Tutar mı? Eğer para ev sahibinin cebine girdiyse ve 3 yıl sonra çıkıyorsanız, o günkü 10.000 TL bugün 10.000 TL olarak iade edildiğinde ciddi bir değer kaybı yaşarsınız. Hukuki olarak depozitonun nemalandırılması (değerlenmesi) asıldır.
• Kesinti Yapılabilir mi? Ev sahibi, depozitodan kafasına göre “boya parası” veya “temizlik ücreti” düşemez. Bir kesinti yapılacaksa, bunun somut bir zarara (kırık cam, bozuk kapı vb.) dayanması gerekir.

Tahliye Tutanağı: Sizin “Kurtarıcı” Belgeniz

Evi boşalttınız, anahtarı teslim ettiniz ve çıktınız. Bir hafta sonra ev sahibi arayıp “Mutfak tezgahı çatlak, depozitoyu vermiyorum” derse ne yapacaksınız?

İşte bu noktada Tahliye Tutanağı devreye girer. Anahtarı teslim ederken mutlaka:

1. Evin o anki durumunu (duvarlar, tesisat, demirbaşlar) içeren kısa bir tutanak hazırlayın.
2. “Anahtar teslim edilmiştir, tarafların birbirinden alacağı kalmamıştır” ibaresini ekleyin.
3. Evin fotoğraflarını ve videosunu çekmeyi ihmal etmeyin.

Unutmayın: TBK 335. maddeye göre ev sahibi, teslim sırasında kontrol yapmalı ve varsa ayıp/kusurları size hemen bildirmelidir. Hemen bildirilmeyen kusurlar için sonradan hak iddia edilemez.

Özetle Hukuki Dayanaklar

Olağan kullanımdan kaynaklı eskimelerden kiracı sorumlu değildir. (Kullanım Yıpranması Madde 334)

Para bankada tutulmalı, her iki tarafın rızasıyla veya icra takibiyle çekilmelidir. (Depozito Şartları Madde 342)

Ev sahibi teslim sırasında evi incelemeli, kusurları hemen bildirmelidir. (Gözden Geçirme Madde 335)

Son bir ipucu: Taşınmadan en az 15 gün (veya sözleşmede belirtilen süre) önce ev sahibine noter kanalıyla veya yazılı olarak tahliye bildirimi yapmayı unutmayın ki kira sözleşmeniz otomatik uzamasın!